Filosofie voor NLPers

Filosofie voor NLPers

© 2012 Joost van der Leij

Inleiding

Met regelmaat wordt mij door NLP beoefenaars, kortweg NLPers, gevraagd waarom ik zo helder en duidelijk NLP kan uitleggen. En hoe het mogelijk is dat ik bij discussies binnen het NLP wereldje zo vaak gelijk krijg. Met als gevolg dat zelfs dat de meeste NLP trainers geen discussie meer durven aangaan en als ze, bij hoge uitzondering, een keer inhoudelijk op mijn argumenten ingaan dat snel blijkt dat ze zich op glad ijs bevinden en hun argumentatie in duigen valt. Voor een groot deel komt dit doordat ik het gelijk aan mijn kant heb. Het is altijd een stuk gemakkelijker om een discussie in jouw voordeel te beslechten wanneer je inhoudelijk ook gelijk hebt. Voor een ander deel ligt het aan mijn excellente beheersing van hypnotische taalpatronen waarmee ik de lezer in een slaapachtige trance sus waardoor het een stuk gemakkelijker voor iemand is om te besluiten het met mij eens te zijn. Voor de filosofen onder ons: hypnotische taalpatronen zijn binnen NLP het equivalent van retorische trucs binnen de filosofie. Alleen werken ze beter en zijn ze minder opvallend waardoor ze meer effect hebben, ook voor filosofen, maar dit terzijde.

Voor een belangrijk deel vallen discussies binnen het NLP wereldje in mijn voordeel uit omdat ik beter dan de mensen met wie ik discussieer gebruik maak van filosofische vaardigheden. De filosofie heeft een heel stel technieken ontwikkeld waarmee het goed filosoferen is. Goed in de zin dat wanneer je ze veelvuldig gebruikt, jouw stem of mening meer en meer gewicht krijgt. Toch beheers ik deze filosofische technieken minder goed dan mijn arrogante, maar terechte, beschrijving van mijzelf in het begin suggereert. Met filosofie is het net als met poker: wie het het langst doet, wint meestal. Uit mijn studententijd weet ik nog goed hoe ik keer op keer door de ene na de andere hoogleraar finaal onderuit gehaald werd. Filosoferen leer je toch ook door vaak te vallen en weer op te staan.

Toch denk ik dat voor de helderheid en kwaliteit van de discussies binnen het NLP wereldje het goed is wanneer meer NLPers bekend raken, ja zelfs geoefend raken, in het gebruik van filosofisch gereedschap. Niet alleen is dat een verrijking voor jezelf maar ook een goede uitbreiding van je arsenaal van methoden en technieken. Niet geheel toevallig heeft mijn favoriete hoogleraar filosofie een boek geschreven over de zes belangrijkste filosofische technieken waarmee je je eigen vaardigheden om te discussiëren kan aanscherpen. Het gaat om “Word zelf filosoof” van Jan Bransen (Veen Magazines 2010). De zes technieken uit dit boek worden door mij stelselmatig gebruikt en ik kan ze iedereen van harte aanbevelen. In dit artikel zal ik deze zes technieken beschrijven. Jan Bransen geeft in zijn boek talloze uitgebreide voorbeelden over hoe je deze technieken in de praktijk binnen een discussie gebruikt. Echter, omdat deze voorbeelden over heikele punten gaan zoals de verhuftering van onze maatschappij of het integratiedebat bestaat er de kans dat de lezer zo door de inhoud getroffen wordt dat hij het gebruik van de filosofische technieken uit het oog verliest. Vandaar dat ik me beperk tot een strikte beschrijving van deze zes technieken. De doelgroep voor dit artikel zijn NLP beoefenaars. Mensen die met NLP in aanraking gekomen zijn, daar enthousiast over zijn geworden en die sindsdien in enige mate nog met NLP actief zijn en die in ieder geval NLP een warm hart toedragen en een voorstander zijn van verdere verspreiding en gebruik van NLP. Oftewel, ik zal hier niet voor NLP pleiten, maar veronderstel dat de lezer daar reeds van overtuigd is.

Jan Bransen is dat allerminst en op geen enkele manier zou ik dat hier ook maar willen suggereren. Hij neemt expliciet afstand van “tsjakka-achtige goeroe’s die over verschillende bewustzijnsniveaus praten, en die het niet over een veranderende wereld hebben, maar slechts over een anders ervaren wereld.” Als tsjakka-achtige goeroe die over verschillende bewustzijnsniveaus praat en die het met regelmaat heeft over het anders ervaren van de wereld, moet ik het hier wel oneens mee zijn. Maar het gaat hier te ver om NLP in zijn geheel te verdedigen. Wellicht volstaat het dat we bij NLP weliswaar meer bezig zijn met het anders ervaren van de wereld dan het veranderen van de wereld, maar dat in bepaalde omstandigheden ook NLPers ervoor kiezen om de wereld te veranderen. Jan Bransen belooft echter iets nog mooiers: “dat we de echte, objectieve werkelijkheid kunnen veranderen door er anders over te gaan denken.” Als je eerste reactie nu is dat dat toch hetzelfde is, dan heb je zeker nog een extra dosis filosofie nodig en kan je extra veel leren van de zes filosofische technieken zoals die in dit artikel beschreven worden. Jan Bransen waarschuwt ons echter nog wel: “omdat er helemaal geen magie komt kijken bij het veranderen van de wereld door er anders over te denken.” Dat is een beetje teleurstellend, want magie mag dan misschien wel onwerkelijk zijn, het is meestal wel een stuk leuker dan de realiteit. Aan de andere kant kan je van een hoogleraar filosofie ook niet vragen om magie te ontarmen. Dat er bij Jan Bransen toch ook een beetje een hunkering is naar de verboden vrucht van het onbegrijpelijke en onverklaarbare, komt naar voren in zijn fascinatie met Derren Brown. Juist omdat NLP en hypnose zo onbekend zijn in de academische wereld ontbreekt het Jan Bransen misschien aan de kennis dat juist Derren Brown zijn goochelkunsten omringt met NLP, hypnose en hypnotisch taalgebruik. Maar dat zij hem vergeven als dank voor de gift van de zes filosofische gereedschappen die hij ons geeft. Want ik zal beargumenteren dat wij NLPers met deze zes filosofische gereedschappen ervoor kunnen zorgen dat er meer vaart in de ontwikkeling van NLP komt, dat we NLP waardevoller maken, …

Filosofisch gereedschap

In “Word zelf filosoof” behandelt Jan Bransen de volgende zes filosofische gereedschappen:

1) Focus op begrippen.
2) Aandacht voor de wisselwerking tussen begrip en verschijnsel.
3) Analogieën tussen begrippen ontwikkelen.
4) Gedachte-experimenten.
5) Relaties tussen begrippen expliciteren.
6) Reflectie.

In de rest van dit artikel zal ik deze filosofische gereedschappen nader uitleggen.

Om dit artikel online in zijn geheel te lezen dien je eerst lid te worden van de TIOUW Club


This entry was posted in Artikelen. Bookmark the permalink.